تحلیلی اززندگی امام رضا(ع)

محمدجوادفضل الله

مأمون به طرق مختلف کوشش داشت که امام رضا علیه السلام را در معرکه مناظرات و مباحثاتی که با سایر فرقه ها و صاحبان ادیان و مذاهب مختلف برپا می شد، وارد گرداند، او مجالسی برای بحث درباره مسائل علمی و مشکلات فکری ترتیب می داد، و برجسته ترین دانشمندان و برترین متفکّران زمان و همچنین سران زندیقان و اصحاب جدل و مناظره را در این مجالس گرد می آورد، و اینها کسانی بودند که سطوت و قدرت علمی آنها بیم انگیز، و مغالطه های پیچیده و خصمانه آنها که راه را بر دلیل و حجّت می بست، ترس آور بود، و تشکیکات تند آنها دلیل و برهان را سست و ناچیز می کرد. امّا امام علیه السلام به سبب تملّک نیروی عظیم علمی، در تمام این مجالس بر حریفان و دشمنانش پیروز بود، بدون اینکه آن حضرت خود را وارد مغالطات جدلی کند، چنانکه برخی از مناظره کنندگان برای اینکه بنای حجّت خصم را ویران کنند، و قوّت استدلال او را از میان ببرند بدان پناه می بردند، ولی آن حضرت با بیانی معجزه آسا و روشی روشن و رهگشا، به دلائل مطمئن خود در اثبات حق، تکیه می فرمود.